Mapa strony

Ocalmy od zapomnienia ustrońskie zabytki przemysłowe

Data opublikowania: 2 stycznia 2025

Autor:
Magda Kocaj
ODL:
Stowarzyszenie Cieszyńskiej Młodzieży Twórczej
Grantobiorca:
Stowarzyszenie Miłośników Kuźni Ustroń

Trwa projekt pn. „Ocalmy od zapomnienia ustrońskie zabytki przemysłowe”, dofinansowany ze środków programu „Działaj Lokalnie” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce oraz Stowarzyszenie Cieszyńskiej Młodzieży Twórczej. Dzięki niemu tematyka przemysłowa trafia zarówno do uczniów jak i seniorów, przez co projekt łączy pokolenia!

Codziennie Muzeum Ustrońskie, wokół którego ogniskuje się realizacja naszego przedsięwzięcia, gości liczne grupy młodych ustroniaków – między innymi wspaniałą młodzież z Zespołu Szkół Technicznych. Placówka ta znajduje się w obiekcie dawnej Huty „Klemensa” z 1772 r., przebudowanej w 1950 r. na Technikum Mechaniczno-Kuźnicze. Uczniowie z zaskoczeniem dowiadują się iż:

*** Jest to jedyna w kraju szkoła, pod którą przepływa kanał wodny (Młynówka)

*** W podziemiach szkoły ukryty jest relikt turbiny Francisa z 1900 r., bowiem w latach 1900-1947 istniała tu elektrownia wodna

*** Staw kajakowy, sąsiadujący ze szkołą, był pierwotnie zbiornikiem przemysłowym, rezerwuarem wody do napędu maszyn hutniczych.

*** Wokół miejsca, gdzie kanał przepływa pod szkołą, zachowały się fragmenty murów dawnych budynków hutniczych (widocznych tylko ze środka szkoły)

*** W obecnej szatni przy sali gimnastycznej znajdowała się ongiś transformatorownia elektrowni wodnej

*** Naprzeciw szkoły stoi jedyny na świecie obiekt uzdrowiskowy z 1804 r. (Hotel Kuracyjny), w którym brano lecznice kąpiele oparte na żużlu z wielkiego pieca hutniczego.

Dziedzictwo ustrońskiego przemysłu poznają również dzieci i młodzież z ustrońskich szkół podstawowych. Np. uczniowie miejscowej „Jedynki”, również zlokalizowanej na terenie dawnego założenia przemysłowego, dowiedzieli się, iż na miejscu ich obecnej szkoły stały ongiś hutnicze piece prażalnicze. Poznali również smutny los bezcennego zabytku wchodzącego w skład dawnego założenia hutniczo-uzdrowiskowego – Salonu Kuracyjnego, zburzonego niedawno po 156 latach istnienia. Dzięki naszemu przedsięwzięciu młode pokolenie ustroniaków może się przekonać, jak ważna jest ochrona miejscowego dziedzictwa poprzemysłowego.

Nasz projekt trafia jednak nie tylko do młodzieży, ale również turystów i kuracjuszy, nie zdających sobie zwykle sprawy z faktu, iż dzisiejsze uzdrowisko, w którym wypoczywają, ma swe korzenie w przemyśle hutniczo-kuźniczym. Naszymi szczególnymi gośćmi byli za to pracownicy Kuźni Ustroń – najdłużej działającego miejscowego zakładu metalurgicznego. To oni najliczniej wzięli udział w zorganizowanym w ramach projektu spacerze po dawnym kompleksie industrialnym., co było okazją do wspomnień i swoistej podróży w czasie.

Integralną częścią każdego ze spotkań jest projekcja filmu „Zabytki przemysłowe Ustronia”, które uzupełnia kompletne kompendium wiedzy – katalog o tejże tematyce. Ocalmy od zapomnienia ustrońskie zabytki przemysłowe!